Skip to content
Басты бетке

Тау-кен · Инвестициялық талдау

Қазақстанның минералдық байлығы: инвесторларға арналған мүмкіндіктер мен жеңілдіктер

Қазақстан — Менделеев кестесінің басым бөлігі жер қойнауында бар сирек елдердің бірі. Вольфрам мен хромнан алтын мен мысқа дейінгі бұл байлық әр деңгейдегі инвесторға техногендік қалдықтардан бастап бекітілген қоры бар кен орындарына дейін нақты кіру жолдарын ұсынады.

Тау-кен инвестицияңызды талқылайық

Әлемдік минералдық картаның алдыңғы қатарындағы ел

Қазақстанның мемлекеттік балансында 102 түрлі минералдық шикізат пен 987 қатты пайдалы қазба кен орны есепке алынған. Мұнай мен газбен бірге тау-кен саласы экономиканың шамамен төрттен бірін және экспорттың едәуір бөлігін құрайды.

Уран, вольфрам және ванадий қоры бойынша ел әлемде алдыңғы орында, хром, марганец, күміс және қорғасын бойынша алғашқы үштікте. Қазақстан мыс, алтын, мырыш, темір және боксит өндірісінде де ірі ел. Батыстың Қытайдан тыс шикізат көздерін іздеуі бұл байлықты бұрынғыдан да құнды етеді.

мемлекеттік баланстағы минералдық шикізат түрі
102
мемлекеттік баланстағы минералдық шикізат түрі
есепке алынған қатты пайдалы қазба кен орны
987
есепке алынған қатты пайдалы қазба кен орны
уран, вольфрам және ванадий қоры бойынша әлемде
1-орын
уран, вольфрам және ванадий қоры бойынша әлемде
қолданыстағы барлау лицензиясы (2026 ж. қыркүйек)
3 236
қолданыстағы барлау лицензиясы (2026 ж. қыркүйек)
Негізгі тау-кен өңірлері мен басты элементтер (кен орындарының орны шартты)
Негізгі тау-кен өңірлері мен басты элементтер (кен орындарының орны шартты)

Қоры бойынша әлемдегі орны

  1. 1Уран · Вольфрам · Ванадий
  2. 2Хром · Марганец
  3. 3Күміс · Қорғасын
  4. 6Мырыш
  5. 8Темір кені
  6. 11Мыс · Боксит
  7. 13Алтын

Жылдам ақша, аз бастапқы инвестиция: бес басым мүмкіндік

Таңдау төрт өлшемге негізделген: оңай өндіру, сыналған және қарапайым өңдеу (үйінді шаймалау, гравитация, флотация), әлемдік нарықта өтімді сату және аз бастапқы инвестиция. Миллиардтық сульфидті мегажобалардың орнына орта инвесторға лайық бағыттар алға шығады.

  1. 1Au

    Оксидті алтын

    Кепілді сатып алушы

    Ашық әдіспен және үйінді шаймалаумен арзан өндіру. Ұлттық банктің басым құқығы арқасында тазартылған алтынды әлемдік бағамен сатуға болады.

  2. 2Au · Cu

    Техногендік қалдықтарды қайта өңдеу

    Ең аз инвестиция

    Кен өндіріліп, ұнтақталып қойған: қазу жоқ, геологиялық тәуекел ең төмен. ПҚӨС он есе төмендетілген.

  3. 3Cu

    Оксидті мыс (SX-EW катод)

    Жоғары өтімді

    Ескі үйінділер мен оксидті кеннен шаймалау және электролиз арқылы катод мыс — кез келген уақытта сатылатын биржалық тауар.

  4. 4Ag

    Күміс

    Қосымша инвестициясыз

    Алтын және полиметалл жобаларының ілеспе өнімі; сол фабрикада алынып, жоба кірісін арттырады.

  5. 5Cr

    Хромит

    Тікелей өнеркәсіпке

    Ашық әдіспен өндіру және қарапайым гравитациялық байыту. Қазақстан қоры бойынша әлемде екінші; сатып алушылар — феррохром өндірушілер.

Екінші кезеңдегі стратегиялық мүмкіндіктер: вольфрам, сирек жер элементтері, литий, галлий, рений және титан. Уран мемлекет бақылауында және аукциондарға шығарылмайды.

Жасырын қазына: техногендік қалдықтар

Ондаған жылғы тау-кен ісі өңдеуді күтіп тұрған орасан көлемде материал қалдырды. 2025 жылы мемлекет техногендік минералдық түзілімдерді түгендеді. 2026 жылғы 1 қаңтардан қолданылатын жаңа Салық кодексі бойынша олардан алынған металдарға ПҚӨС 0,1 коэффициентімен, яғни он есе төмен есептеледі. Дамыған елдерде мұндай қалдықтардың басым бөлігі өңделеді, ал Қазақстанда үлес әлі аз; бұл айырма — инвестор үшін мүмкіндік.

есепке алынған ТМТ нысаны
1 747
есепке алынған ТМТ нысаны
жалпы көлем (2025 ж. түгендеу)
~55 млрд т
жалпы көлем (2025 ж. түгендеу)
ПҚӨС төмендету коэффициенті (2026 жылдан)
× 0,1
ПҚӨС төмендету коэффициенті (2026 жылдан)

Алтын: сату тәуекелі жоқ металл

Қазақстан Ұлттық банкі отандық өндірушілердің тазартылған алтынын әлемдік нарық бағасымен сатып алуға басым құқыққа ие. Бұл инвестор үшін сатып алушы іздеу шығынын жояды және төлем тәуекелін азайтады. Елдің алтын қоры негізінен шағын және орта кен орындарында — орта инвесторға қолайлы құрылым.

Ұлттық банктің 2025 жылға жоспарлаған алтын сатып алуы (~6 млрд USD)
~70 т
Ұлттық банктің 2025 жылға жоспарлаған алтын сатып алуы (~6 млрд USD)
басым сатып алудағы баға
Әлемдік баға
басым сатып алудағы баға
қоры бар оксидті алтында лицензиядан алғашқы өнімге дейін
2–3 жыл
қоры бар оксидті алтында лицензиядан алғашқы өнімге дейін

Мемлекеттік қолдау: инвестордың жанындағы серіктес

Қазақстан жаңа өндіру және өңдеу кәсіпорындарын инвестициялық келісімшарттар арқылы қолдайды. Алтын немесе мыс саласындағы орта инвестор үшін ең құнды пакет — жаңадан құрылған қазақстандық компаниямен жасалатын басым инвестициялық жоба келісімшарты.

  • Басым инвестициялық жоба

    Жаңа өндірістер үшін КТС-тан 10 жылға дейін, жер салығынан 10 жылға дейін, мүлік салығынан 8 жылға дейін босату.

  • Кедендік баж және ҚҚС-тан босату

    Инвестициялық келісімшарт аясында жабдық пен қосалқы бөлшектерді бажсыз әкелу және шикізат пен материал импортында ҚҚС-тан босату.

  • Мемлекеттік заттай гранттар

    Жер, ғимарат және жабдық инвесторға заттай грант ретінде берілуі мүмкін.

  • Салық тұрақтылығы

    Инвестициялық міндеттемелер туралы келісім арқылы 10 жылға дейін салық заңнамасының тұрақтылығы — жиі өзгерістерден қорғаныс.

  • Арнайы экономикалық аймақтар

    АЭА-дағы өңдеу кәсіпорындары үшін КТС мен жер салығынан босату және кедендік жеңілдіктер.

  • Халықаралық қорғау

    Ағылшын құқығына негізделген АХҚО соты мен төрелік орталығы, ICSID төрелігі, инвестицияларды қорғау туралы екіжақты келісімдер.

Салық жеңілдіктері компания кірісінің негізгі бөлігі жобадан түсуін талап етеді және жаңадан құрылған заңды тұлғаларға беріледі, сондықтан әр жобаға жеке ЖШС құру ұсынылады. Жеңілдіктердің көлемі мен мөлшерлемелері келісімшарт кезеңінде қолданыстағы заңнама бойынша нақтылануы тиіс.

Тау-кен салықтары: неғұрлым терең өңдесең, соғұрлым аз төлейсің

ПҚӨС-ны алмастыратын роялти жүйесі 2029 жылғы 1 қаңтарға шегерілді және жаңа лицензияларға қолданылады. Белгі анық: Қазақстанда металл өндіретін ең аз салық төлейді. Сондықтан аффинаж немесе катодқа дейін жететін жобалар алға шығады.

КТС
20% · басым жобада 10 жылға дейін босату
ТМТ-дан өндіру
ПҚӨС × 0,1
Жоспарланған роялти (2029)
Кен 13% · концентрат 10% · металл 7%

Кен орнына апаратын жол: бес кіру қақпасы

Шетелдік компаниялардың жер қойнауын пайдалану құқығын алуына жалпы шектеу жоқ; өтініш берушінің қаржылық, кәсіби және техникалық қабілеті жеткілікті. Тәуекел деңгейі бойынша бес жол бар:

  1. 1

    ТМТ-ны өңдеу

    Есепке алынған техногендік нысан және салық жеңілдігі; геологиялық тәуекел ең төмен.

  2. 2

    Электрондық аукционнан кен орны

    Қоры есепке алынған бос учаскелер мемлекеттік электрондық аукцион алаңында қол қою бонусын көтеру арқылы сатылады.

  3. 3

    Жер қойнауын пайдаланушымен серіктестік

    Бірлескен кәсіпорын немесе үлес сатып алу арқылы жылдам кіру; құқықты беру мемлекет рұқсатын талап етеді, құқықтық тексеру міндетті.

  4. 4

    Ұлттық тау-кен компаниясымен серіктестік

    Мемлекеттік «Тау-Кен Самұрық» компаниясымен бірлесіп игеру.

  5. 5

    «Бірінші келген алады» қағидасымен барлау лицензиясы

    Кіру құны ең төмен, геологиялық тәуекел ең жоғары; барлау компанияларына лайық.

Барлау лицензиясы
6 жыл + бір реттік 5 жылға ұзарту; жыл сайынғы барлау шығындарының ең төменгі деңгейі.
Өндіру лицензиясы
25 жылға дейін, ұзартуға болады.
Мерзімдер
Алдын ала қарау шамамен 10 жұмыс күні; қоры бар оксидті алтында алғашқы өнімге дейін 2–3 жыл, нөлден басталатын ірі жобада 5–8 жыл.

Жергілікті қосылған құн: кеннен өнімге дейін

Мемлекет шикі кен экспортын емес, өңделген өнімді ынталандырады. Сатып алушылар картасы үш полюсті: Қытай көлем сатып алады, Түркия — тез өсіп келе жатқан металл сатып алушы, Батыс пен Жапония — сыни металдар сатып алушылары. Ең жылдам мүмкіндіктер:

  1. 1

    Мыс катодынан кабель мен катанка

    Түркия — қазақстандық катод мысының негізгі сатып алушыларының бірі; Қазақстандағы зауыт логистикалық және кедендік артықшылық береді.

  2. 2

    Аккумулятор материалдары

    Марганец сульфаты, фосфат, никель-кобальт және литий бірге: LFP аккумулятор тізбегіне отандық шикізат базасы.

  3. 3

    Хром химикаттары және төмен көміртекті феррохром

    Әлемдегі екінші хромит қоры негізінде терең өңдеу.

  4. 4

    Қалдықтар мен ілеспе өнімдерден алу

    Қызыл шламнан галлий мен скандий, мыс өндірісінен рений — аз капитал, жоғары маржа.

  5. 5

    Вольфрам және ванадий өнімдері

    Батыстың Қытайдан тыс жеткізуші іздеуіне тікелей жауап беретін стратегиялық өнімдер.

Назар аударатын жайттар

  • Заңнама өзгерістері

    Салық және жер қойнауы заңнамасы жиі өзгереді; салық тұрақтылығы бар келісімшарттар тәуекелді азайтады.

  • Энергетика

    Электр бағасы өсуде, желі қуаты шектеулі; энергияны көп қажет ететін өңдеуге ЖЭК бөлігін жоспарлау керек.

  • Жергілікті қамту

    Тау-кен саласындағы жұмыс пен қызмет сатып алуда жергілікті қамтуға жоғары талап бар; мықты жергілікті жеткізу желісі — артықшылық.

  • Талдау қуаты

    Асыл металдарды талдау қуаты шектеулі; халықаралық аккредиттелген зертханаларда тәуелсіз талдау ұсынылады.

Hofmann Invest не істейді

Тараздағы командамызбен тау-кен инвесторына учаскеден келісімшартқа дейін жергілікті серіктестік ұсынамыз.

  • ТМТ, аукцион учаскелері мен серіктестік нұсқаларын іріктеу
  • Нысанға бару, тәуелсіз талдау және ТЭН үйлестіру
  • Жобалық компания (ЖШС) құру және инвестициялық келісімшарт
  • Құқықтық тексеру және лицензияға өтінім беру
  • Жергілікті сатып алу, жабдық, логистика және сатып алушылармен байланыс
info@hofmanninvest.com
Қазақстанның жер қойнауы өз орнында; өзгеретіні — мемлекеттің оны өңдейтіндерге ұсынатын мүмкіндіктері. Дұрыс учаске, дұрыс құрылым және дұрыс жергілікті серіктеспен олардың ең құндылары бүгін де қолжетімді.

Тау-кен инвестицияңызды талқылайық

Шикізат, ауқым және бюджет туралы айтыңыз — бірге лайық учаскелерді, жеңілдіктерді және кіру жолын анықтаймыз.

  • Шикізат пен учаске ұсыныстары
  • Жеңілдік және инвестициялық келісімшарт нұсқалары
  • Лицензия және кіру кестесі
  • Жергілікті серіктестік және жеткізу моделі

Дереккөздер: Hofmann Invest, Қазақстанның тау-кен секторы бойынша инвестициялық есеп 2026; ҚР Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі; ҚР Ұлттық банкі; ҚР Ұлттық экономика министрлігі; invest.gov.kz; The Times of Central Asia; The Astana Times. Суреттер: Hofmann Invest.

Бұл бет ақпараттық сипатта және инвестициялық, құқықтық немесе салықтық кеңес болып табылмайды. Сандар жарияланған күнгі деректерге негізделген және өзгеруі мүмкін.